Verduurzaming en betere benutting elektriciteitsnet gaan samen op bedrijventerrein De Mars

Met de ondertekening van een Intentieovereenkomst is een belangrijke stap gezet voor de realisatie van een Smart Energy Hub voor Bedrijventerrein De Mars in Zutphen. Een van de grootste bedrijventerreinen in de regio, werkt hiermee aan verduurzaming, ondanks netcongestie. 

In Zutphen werken burgers, bedrijven, netbeheerders en lokale en provinciale overheden al geruime tijd aan duurzamere energievoorziening. Met diverse innovatieprojecten in ontwikkeling, waarvan nog dit jaar de financiering kan rondkomen, is De Mars daar een voortrekker in. Het gaat daarbij om grootschalige productie van wind- & zonne-energie en de productie van groene waterstof.

Samenwerken

Energiestromen krijgen synergie via een Smart Energy Hub. Met doordachte regie kunnen op momenten dat energie schaarser wordt, denk aan netcongestie, een goede verdeling van de wel beschikbare stroom worden gerealiseerd. Voor de Smart Energy Hub op De Mars is samenwerking nodig. Gisteren ondertekenden de gemeente Zutphen, provincie Gelderland, Zutphen Energie, KME, Westfalen, IJsselwind, Oost NL en het Waterschap Rijn en IJssel een intentieovereenkomst. Hiermee wordt haalbaarheid van een Smart Energy Hub verkend.

Energie delen voor duurzame groei en innovatie

Inmiddels is steeds duidelijker dat Gelderland stevig zal geconfronteerd worden met netcongestie. Het huidige stroomnetwerk kan de toenemende vraag naar elektriciteit niet aan. Overheden en het bedrijfsleven denken nu na over de moeilijke keuzes die gaan komen. "De bedrijven op De Mars zijn innovatief, maar gebruiken ook verschillende energieprofielen. Daarom is De Mars de ideale locatie om oplossingen te verkennen," aldus Joris Benninga, procesregisseur van het Programma Smart Energy Hubs voor Oost-Nederland.

Perspectief

Voor eind 2024 moeten er bindende afspraken komen. Als dat lukt dan draaien er begin 2026 nieuwe windturbines en wordt er op De Mars groene waterstof geproduceerd. Door gezamenlijk energie te maken, te delen en te gebruiken, kunnen bedrijven op De Mars weer groeien en kunnen nieuwe bedrijven zich vestigen. Uiteindelijk kan op en rond De Mars misschien wel de helft van alle benodigde energie voor Zutphen opgewekt, opgeslagen en verdeeld worden.

Anders denken anders doen

Van de 180 gevestigde bedrijven op het bedrijventerrein zullen nu vier bedrijven deelnemen aan de pilot. Die vier zijn samen wel goed voor meer dan 80% van het energieverbruik. Luuk Roggen, KME-manager van één van de deelnemende bedrijven: “Bij KME recyclen we al waardevolle metalen en dat is een energie-intensief proces. Door nu al als één van de trekkers van de Smart Energy Hub mee te doen, leggen we een goede basis voor de verduurzaming van ons energieverbruik.” Gelders energiegedeputeerde Ans Mol: “Een Smart Energy Hub op De Mars toont onze kracht aan. De inzet om met een goede samenwerking een dreigend, acuut probleem het hoofd te bieden. Deze handtekeningen zullen ons blijven inspireren om vroegtijdig te laten zien wat er wel kan. En dat is wat wij nu nodig hebben.”

Over Smart Energy Hubs

De Mars Zutphen is een van de tien pilotlocaties in Overijssel en Gelderland in het programma Smart Energy Hubs, dat lokale energieopwekking, opslag en gebruik stimuleert. Dit initiatief wordt geleid door provincies Gelderland en Overijssel en Oost NL, met als doel collectieve afspraken te maken tussen bedrijven om het bestaande net slimmer te benutten. De samenwerking tussen lokale bedrijven, overheden en andere belanghebbenden is van belang voor het succes van de Smart Energy Hub.

29-03-2024
Nieuws
Waarom Eindhoven creatieve broedplek Sectie-C koopt: ‘Beste scenario’
Waarom Eindhoven creatieve broedplek Sectie-C koopt: ‘Beste scenario’

Eindhoven wil creatieve broedplaats Sectie-C zelf kopen en exploiteren om ook op lange termijn betaalbare werkruimte voor makers en ontwerpers te behouden. Volgens het college van B en W kan alleen zo de creatieve functie van deze plek veilig worden gestellen, ondanks woningbouw in dat het gebied. Huurders zijn voorzichtig positief. ‘Op lange termijn is dit de beste manier om de creatieve werkruimte in Sectie-C te borgen’, schrijft het college van B en W aan de raad. Aanleiding is de motie Borging van creatieve werkruimte van 1 oktober 2024, waarin de raad vroeg hoe de broedplaats ook in de toekomst behouden kan blijven.Sectie C is een creatief terrein in Tongelre, aan de oostkant van Eindhoven. In voormalige fabriekspanden werken hier meer dan 250 makers, ontwerpers en ondernemers. Het gebied is bijna 8 hectare groot en geldt als een van de grotere creatieve ecosystemen van Nederland. Met de aankoop van de gebouwen kiest de gemeente er nadrukkelijk voor om niet in tijdelijke oplossingen te blijven hangen. Volgens Samantha van Rooij, projectmanager van Sectie-C, is dat precies de kracht van deze stap. Zij noemt gemeentelijk eigenaarschap de ultieme manier om grip te houden. Andere instrumenten of constructies met andere partijen bieden volgens haar minder kans op succes.  De gemeente handelt daarbij vanuit maatschappelijk belang: waar woningcorporaties betaalbare woningen helpen borgen, doet Eindhoven hier in feite iets vergelijkbaars voor creatieve werkplekken. Goed voor de stad Anne Ligtenberg, eigenaar en hoofdontwerper van Bureau AM, spreekt van ‘iets unieks’ en prijst dat creatieven gelijkwaardig konden meepraten. Wethouder Mieke Verhees, wethouder Wonen, Wijken, Ruimte en Dienstverlening, noemt het principebesluit ‘heel goed voor de stad’ en zegt dat het ‘hard nodig’ is om creatieve ondernemers plek te blijven bieden. ‘Op deze manier zorgen we ervoor dat de ruimtes ook echt worden verhuurd als ateliers en creatieve werkruimtes, zodat Sectie-C een creatief ecosysteem blijft. Ook voor de lange termijn’, aldus Verhees. ‘Door als gemeente eigenaar te worden van de broedplaats Sectie-C, houden we de regie.’ Van Rooij onderstreept dat belang. Wat Eindhoven met Sectie-C doet, noemt ze een van de grootste stappen die de gemeente op dit vlak ooit heeft gezet. Voor zover zij weet, is er geen andere plek waar een gemeente een creatieve broedplaats van deze schaal voor vijftig jaar probeert veilig te stellen.  Met die keuze zet de gemeente niet alleen in op vastgoed, maar ook op stedelijk vestigingsbeleid. In de raadsbrief koppelt het college Sectie-C aan de ambitie om toptechnologie en toonaangevend design aan Eindhoven te blijven binden. Daarbij verwijst het ook naar Design Development Eindhoven, waar niet toevallig de programmalijn ‘ruimte’ centraal staat. De gemeente wil met de overname van  Sectie-C niet alleen de broedplaats behouden, maar ook 1.300 woningen en voorzieningen toevoegen. Uitgangspunt is dat Sectie-C betaalbaar blijft met is een gemiddelde huur van 85 euro per vierkante meter bruto vloeroppervlak. Stichting Sectie-C moet hoofdhuurder worden en vervolgens zorgen voor onderverhuur en beheer. Scenario's De gemeente onderzocht nog twee andere scenario’s voor het voortbestaan van Sectie-C. In het eerste scenario zou TBFOS eigenaar blijven, maar dan was volgens de gemeente een forse bijdrage nodig en bleef de creatieve functie slechts tijdelijk geborgd. Een tweede variant, met de stichting als eigenaar, strandde op financiering en een nieuwe subsidiebehoefte. Het principebesluit volgt op een langer traject. Al op 7 oktober vorig jaar kregen huurders het conceptschetsontwerp te zien. Stedenbouwkundige Tom van Tuijn en architect Servie Boetzkes lichtten toen toe hoe eerdere reacties in het plan waren verwerkt en welke keuzes nog openlagen. Huurders hoorden daar al dat de plannen voor een gemeentelijke aankoop concreet waren. In dat traject werd ook zichtbaar waar de spanning zit. Huurders vroegen om hoge ruimtes, onder meer voor mezzanines, maar zwaardere constructies maken het plan duurder. Om de werkruimtes betaalbaar te houden, moeten sommige gebouwen daarom eenvoudiger worden uitgevoerd. Daarna volgden participatiesessies over VOSP en mobiliteit, voor omwonenden en huurders. Onder huurders klinkt voorzichtig steun, al zijn er ook zorgen over de toenemende drukte door alle verdichtingsplannen. Van Rooij zegt dat die positief-kritische houding logisch is. Er moet nog veel worden uitgewerkt, en onder huurders leeft ook de vraag: ‘Kunnen we straks alle verschillende typen creatievelingen nog huisvesten?’ Die zorg speelt ook in gesprekken die huurders zelf met de buurt voeren. Zo is er het project Radicale Wegbereiders, een bottom-up-initiatief waarin met de omgeving wordt gesproken over de zachte waarden van het gebied. Een huurder laat ook weten te hopen dat Sectie-C niet de kant op gaat van Strijp-S, waar volgens betrokkenen ruimte voor creativiteit onder druk is komen te staan. Volgens Van Rooij is het daarom belangrijk dat creatieve ondernemers niet pas achteraf mogen reageren, maar daadwerkelijk aan tafel zitten. Dat gebeurt nu ook, onder meer bij de inrichting van de openbare ruimte. De uitdaging is volgens haar om de verschillende belangen in het gebied evenwichtig te bedienen. Zelf zegt zij daar geen grote zorgen over te hebben, juist omdat deze ontwikkeling anders wordt aangepakt dan eerdere binnenstedelijke transformaties. Ingrijpende veranderingen Wel erkent zij dat het gebied ingrijpend zal veranderen. Dat is volgens haar onvermijdelijk, maar biedt ook nieuwe kansen. Op hoofdlijnen zijn Sectie-C, de gemeente en de ontwikkelaar het volgens haar met elkaar eens. Om die balans ook in de uitvoering vast te houden, ligt er een samenwerkingsovereenkomst tussen gemeente, ontwikkelaar en Sectie-C. Volgens de gemeente levert aankoop geen risico’s op rond staatssteun, aanbestedingsrecht of het Didam-arrest. Wel volgt nader onderzoek naar onder meer leegstand, aanloopkosten en governance. Voor de vervolgstappen is 250.000 euro geraamd uit de reserve Strategische Investeringen. Ook is een WOKT-subsidie toegekend voor bovengrondse infrastructuur in Tongelre. De uitwerking moet uiterlijk in juni 2026 zijn afgerond. Lees het artikel ook op Stadszaken.nl

14-03-2026
Aanmelden nieuwsbrief