Dordrecht en Havenbedrijf Rotterdam werken aan een uitvoeringsagenda om industriële groei in de zeehaven mogelijk te maken. Tegelijk is nabij grootschalige woningbouw gepland in de toekomstige stadswijk Maasterras. Dat kan schuren, erkent wethouder Burggraaf: ‘Met slimme planologie willen we economie en woningbouw laten samengaan.’ 

Dordrecht Inland Seaport, de meest landinwaarts gelegen zeehaven van Nederland, vormt een economische motor voor de regio Drechtsteden. De haven verbindt Rotterdam met het achterland en biedt ruimte aan maritieme industrie en bulkoverslagbedrijven. Tegelijkertijd staat Dordrecht voor een grote woningbouwopgave. 

Maarten Burggraaf erkent de spanning tussen economische groei en verstedelijking. 'De zeehaven biedt 4.300 banen en versterkt de stad, maar woningbouw is minstens zo noodzakelijk. We moeten slim balanceren tussen bedrijvigheid en leefbaarheid.' Dordrecht en Havenbedrijf Rotterdam zoeken oplossingen via ruimtelijke inpassing, verduurzaming en afspraken over transport en bedrijfsactiviteiten. 

Hoe bied je ruimte voor groei in de haven en tegelijkertijd een aangenaam woonklimaat? 

'De filosofie van Dordrecht is dat economische ontwikkeling en woningbouw hand in hand moeten gaan. Dit komt terug in de toekomstvisie voor de zeehaven. Deze bedrijven zorgen voor werkgelegenheid voor onze inwoners. Bedrijven hebben er belang bij dat hun werknemers op een fijne plek wonen met een gezond leefklimaat. De kunst wordt om de schaarse ruimte slim te benutten.’  

‘Ons investeringsprogramma via de regionale ontwikkelingsmaatschappij ROM-D investeert in locaties die watergebonden zijn, maar niet bedrijfsmatig zo worden gebruikt, of in plekken die zo dicht bij woongebied zitten dat het bedrijf niet kan groeien, terwijl de omgeving er last van heeft.' 

Wat zegt de uitvoeringsagenda hierover? 

'We hebben vastgesteld dat haven en stad elkaar nodig hebben. De eerste fase van Maasterras ligt verder van het zeehavengebied. In de tweede fase komen we aan de rand van het havengebied. Uitgangspunt is dat nieuwe ontwikkelingen in synergie met de haven moeten plaatsvinden. In dit toekomstige stadsgebied richten we een economische transitiezone in als overgang tussen wonen en werken.' 

Wat houdt dat precies in? 

‘Als haven en woningbouw dichter bij elkaar komen en je ontwikkelt dat met visie en planologisch slim, kan er een mooie mixed-use zone ontstaan.' 

Maatschappelijke meerwaarde

Wat voor bedrijvigheid komt er in die zone? 

'Het plan is nog niet scherp omlijnd. Belangrijk is dat er stadslogistieke functies komen, zoals hubs. Bedrijven in de maritieme sector kunnen zich hier vestigen. Ook bedrijven in de engineeringsector willen dicht bij hun maakklanten in de haven zitten. Het gaat om activiteiten zonder hoge geluid- of milieucategorie die wel aansluiten bij de havenindustrieën. Een goede overgangszone zorgt dat beide naast elkaar kunnen bestaan.' 

Is er schuifruimte voor bedrijven in de zeehaven die daar eigenlijk niet horen? 

'Ruimte is schaars. Voor bedrijfsuitgifte gelden zware criteria. We geven alleen uit aan bedrijven met maatschappelijke meerwaarde voor de stad of die oplossingen bieden voor ruimtelijke schuifpuzzels. Via ROM-D en ons accountmanagement onderhouden we nauw contact met bedrijven, waardoor we sneller weten wanneer zich een nieuw investeringsmoment aandient.' 

 Wat heeft de betrokkenheid van bedrijven bij de uitvoeringsagenda opgeleverd? 

'Het inzicht dat de haven niet alleen logistiek belangrijk is, maar ook voor het maritieme maakindustrie cluster in Drechtsteden. Bij heruitgifte van gronden gaat het niet alleen om het aantal vervoerde producten, maar bieden we ook de maritieme maakindustrie een plek in de zeehaven.' 

Havenspoorlijn en containerterminal

Er was veel te doen om de havenspoorlijn, die blijft. Hoe voorkom je overlast in het woongebied? 

'Volgens onze analyse zal de stamlijn de geplande woningbouw niet in de weg zitten. Het volume en de aard van de gevaarlijke stoffen die het plangebied passeren, zijn niet zodanig dat dit een risico vormt voor de toekomstige bewoners. Door slim te ontwerpen kan de stamlijn op veilige afstand blijven zonder de functie van de havenspoorlijn te belemmeren.

Verder gaan we in overleg met de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid bekijken of het aantal passerende wagons met gevaarlijke stoffen aanleiding is om op gebouwniveau aanvullende (brandwerende) maatregelen te treffen.

Railinfra-bedrijven geven aan dat er een innovatieagenda ligt voor de elektrificatie van hun materieel. Dat betekent uiteindelijk dat op de stamlijn alleen nog elektrische locomotieven komen te rijden, met een andere milieu- en geluidimpact.

Er is ook een plan voor een containerterminal. Wat is het nut daarvan? 

‘Er zijn al veel bedrijven in de regio, wat een grote potentie biedt voor een terminal in Dordrecht om bestaande logistieke stromen te verplaatsen van weg naar water. De logistieke stromen zijn veelal regionaal en gaan nu nog via de weg. Uit onze analyse blijkt dat die stromen ook over water kunnen plaatsvinden. Er zijn genoeg inlandterminals in de regio.

De containerterminal moet bedrijven stimuleren om een modal shift te maken naar binnenvaart, waardoor er minder druk komt op de snelweg A16.' 

Langjarig investeringsprogramma

Is de samenwerking met het Havenbedrijf verbeterd door de gezamenlijke uitvoeringsagenda? 

'Tien jaar geleden gaven we het havengebied in beheer aan Havenbedrijf Rotterdam. Het ontbrak van beide kanten aan een scherpe visie op de ontwikkeling van het gebied en de bijbehorende investeringsagenda.  

Dit traject heeft ons geholpen die visie te formuleren en concreet te maken. Een belangrijk resultaat is dat we nu beter kunnen inspelen op thema's als walstroom en verduurzaming, als onderdeel van een bredere investeringsagenda.  

Door deze scherpere visie kunnen we andere mede-investeerders beter betrekken. Waar investeringen voorheen individueel werden opgepakt, is er nu meer samenhang en efficiëntie. We kunnen nu gezamenlijk langjarige investeringsprogramma's opstellen.' 

Is er al een beeld van de omvang van die investeringen? 

‘We zijn bezig met de uitwerking. De visie staat, en de uitvoeringsagenda is naar verwachting binnenkort afgerond. Het Toekomstperspectief geeft de ontwikkelkoers voor het zeehavengebied weer, waar allereerst bedrijven zelf hun investeringen op kunnen enten zoals de eigen nautisch-maritieme voorzieningen. Gemeente en Havenbedrijf zorgen aan de hand van de uitvoeringsagenda voor een helder overzicht op inhoud en in tijd van wat er nog aan ontwikkelingen in de zeehaven nodig is. Daarmee kunnen dan bestaande investeringsprogramma's voor het hele havenindustriële complex worden benut voor de Dordtse zeehaven en kunnen we beter aansluiten bij nationale of Europese subsidieregelingen.’

Komen er minder woningen in Maasterras nu de stamlijn én het spooremplacement behouden blijven?

‘Waarschijnlijk enkele honderden minder dan de geambieerde 2.200, maar we blijven dicht bij dit aantal. Het behoud van spoorvoorzieningen zorgt voor een ander woonklimaat. We moeten bijvoorbeeld beter kijken naar de situering van groen. Voor Maasterras zetten we in op gestapelde bouw en stadswoningen. Het wordt een hoogstedelijk woonmilieu. Naar verwachting zal de gemeenteraad voor de zomer een besluit nemen over het bestemmingsplan.’

 Foto: gemeente Dordrecht | © Wethouder Maarten Burggraaf

23-04-2025
Event
Studiereis: Campussen, innovatiedistricten en startup-hubs
Studiereis: Campussen, innovatiedistricten en startup-hubs

Startups en scale-ups zijn een belangrijke motor voor economische groei en verdienvermogen. Veel startups en scale-ups zijn gevestigd op campussen. Het zijn dé plekken waar bedrijven innoveren en waar talent wordt opgeleid, met belangrijke spin-off naar de regionale arbeidsmarkt en economie. Op 1 en 2 april 2026 organiseren BT en TwynstraGudde de zesde 'campusreis'. Dit keer naar de zuidelijke Randstad. Campusomgevingen treken veel talent aan, wat voor overheden, bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen een motief is samen te werken aan de ontwikkeling van een campus- of innovatiedistrict. Het is dan ook niet gek dat bijna elke gemeente of regio in Nederland haar eigen campus, innovatiedistrict of startup-hub wil hebben. Tweedaagse studiereis Na vijf succesvolle eerdere edities zetten we bij deze zesde ‘Studiereis campussen, innovatiedistricten en startup-hubs’ koers naar de Zuidvleugel van de Randstad. We bezoeken een innovatiedistrict en publieke en private campussen. Soms voortgekomen uit een onderwijscampus die bedrijven naar zich toetrekken, of een bedrijfscampussen met een kennis- en onderwijscomponent. Meestal volwassen campussen, maar dit jaar ook een campus/innovatiedistrict dat nog in een pril stadium verkeert, maar waar een grote gebiedsontwikkelaar uit de Brainport-regio zich al financieel aan heeft verbonden en medio 2025 het eerste bedrijfsgebouwen opleverde. We volgen daarbij nagenoeg de route van de ‘Oude Lijn’ van Leiden naar Dordrecht, die zich steeds meer ontwikkelt als een kennis-as. De te bezoeken campussen kunnen dan ook niet los van elkaar worden gezien.  Tijdens de reis, die onder inhoudelijke leiding staat van campus-expert Gregor Heemskerk (partner TwynstraGudde), onderzoeken we wat de lessons learned zijn van de onderstaande innovatiehotspots: LEIDEN BIO SCIENCE PARK Van universiteits- en bedrijvencampus naar innovatiedistrict UNMANNED VALLEY Van vliegveld naar hét Nederlandse testcentrum voor onbemande technologie TITAAN DEN HAAG Van tabaksopslag naar private broedplaats voor creatieve startups en bedrijven BIOTECH CAMPUS DELFT/ PLANET B.IO Van DSM-site naar witte biotech-bedrijvencampus met opschaalcapaciteit LEERPARK DORDRECHT/DUURZAAMHEIDSFABRIEK Van MBO-campus naar maritime onderwijs- en bedrijvencampus MECHATRONICA INNOVATIE CAMPUS SCHIEDAM (MICS) Van verouderd bedrijventerrein naar high tech systems- en materialencampus Centrale vraag deze editie is:  Hoe ontwikkel, organiseer en financier je een campus en wie speelt daarbij welke rol? Subvragen zijn: Hoe stuur je als overheid op de totstandkoming van een campus en hoe werk je daarbij samen met de markt? Hoe stuur je als private organisatie(s) op de totstandkoming van een campus en hoe werk je daarbij samen met de overheid? Hoe betrek je onderwijs- en zorginstellingen en bedrijven bij de campus? Hoe organiseer je vastgoedontwikkeling op campussen/in innovatiedistricten? Hoe zorg je voor huisvesting voor start-ups, hoe bekostig je deze onrendabele faciliteit? Hoe zet je een triple helix-community of campusorganisatie op en hoe bekostig je dit? Hoe zorg je voor een cultuur van kennisuitwisseling en open innovatie waar bedrijven en onderwijs kunnen samenwerken en wat is daarbij de rol van de campusorganisatie? Hoe zet je een innovatieprogramma op? Hoe zorgt je voor levendigheid op de campus/het innovatiedistrict? Facts & Figures Wat: 2-daagse campusreis*; Wanneer: woensdag en donderdag 1 & 2 april 2026; Voor wie: iedereen die bij het ontwikkelen en organiseren van campussen, innovatiedistricten en start-up hubs betrokken is, of daarmee bezig wil; Inclusief: compleet verzorgd met lunches, diner, consumpties, overnachting, mogelijke entreegelden, vervoer, reisbegeleiding en een reisverslag achteraf; Kosten: € 1.550,00  AANMELDEN  

01-04-2026
Nieuws
Aanzienlijke ruimtevraag in Powerport regio Moerdijk
Aanzienlijke ruimtevraag in Powerport regio Moerdijk

In de Powerport regio Moerdijk (gemeenten Geertruidenberg, Drimmelen en Moerdijk) moet ongeveer 700 hectare ruimte worden gevonden voor de energietransitie en groei van bedrijvigheid. Dat hebben Rijk en regio besloten. Deze ruimte is nodig voor de aanleg van nieuwe energie-infrastructuur, kabeltracés door landbouwgebied, de groei en verduurzaming van haven en industrie in Moerdijk en uitbreiding in het Amergebied in Geertruidenberg. De ontwikkelingen zetten de leefbaarheid onder druk en brengen veel onzekerheid voor inwoners en ondernemers met zich mee. Een rechtvaardige en menselijke aanpak is nodig. Na de zomer gaan Rijk en regio aan de slag met een langjarige gezamenlijke aanpak. Inwoners, het havenbedrijf, industrie en de agrarische sector krijgen een rol in het participatieproces. De Tweede Kamer is donderdag 12 juni 2025 per brief geïnformeerd. Informatiebijeenkomsten Op 24 juni 2025 organiseert gemeente Moerdijk een informatiebijeenkomst voor haar inwoners, waar ruimte is voor het stellen van vragen en waar de gezamenlijke integrale aanpak voor de Powerportregio Moerdijk verder wordt toegelicht. De datum voor de informatiebijeenkomst in de gemeente Geertruidenberg wordt nog gecommuniceerd. Er is op dit moment geen aanleiding om een aparte bijeenkomst in de gemeente Drimmelen te plannen. Belanghebbenden zijn uiteraard van harte welkom om aan te sluiten bij de bijeenkomst in Moerdijk en/of in Geertruidenberg. Nationaal energiesysteem van de toekomst De Powerport regio Moerdijk is nu al een belangrijk knooppunt in Nederland voor energie en energie-intensieve industrie. De regio levert een grote bijdrage aan de nationale en regionale economie, werkgelegenheid en is bovendien een belangrijke schakel in het nationale energiesysteem. Het Rijk wil in de Powerport regio veel nieuwe projecten realiseren. Dat is nodig om woningen en bedrijven van stroom te kunnen blijven voorzien. Het gaat bijvoorbeeld om hoogspanningsstations, converterstations en kabels en leidingen. Daarnaast is het gezien de huidige geopolitieke spanningen belangrijk om de afhankelijkheid van het buitenland te verminderen. Daarom gaan we investeren in nationale en regionale concurrentiekracht en in een toekomstbestendige en duurzame industrie. Ook dit vraagt ruimte. De Powerport regio Moerdijk is een logische plek voor deze opgave omdat er al veel infrastructuur en bedrijvigheid aanwezig is. Met het nieuw te bouwen 380kV hoogspanningsstation in Moerdijk en de bijbehorende hoogspanningsverbindingen is het een van de belangrijkste knooppunten van de Nederlandse elektriciteitsvoorziening. Ook ligt hier het meest landinwaarts gelegen zeehaven-industriecomplex van Nederland, direct verbonden met spoor, snelwegen en pijpleidingen. Daarnaast huisvest de regio belangrijke spelers uit de Nederlandse energie-intensieve industrie en ligt ook de Amercentrale in dit gebied. Die is essentieel voor de energietransitie en vervult een sleutelpositie voor de warmtevoorziening in de regio. De gemeente Drimmelen waar veel kabels, leidingen en tracés doorheen lopen, vormt een belangrijke schakel tussen Moerdijk en het Amergebied. Ontwerptafel: integrale afweging alle belangen De energieopgaven en de investeringen in de industrie vragen veel ruimte in een gebied met waardevolle landbouwgrond en reeds bestaande druk op de leefbaarheid. Dit vraagt om een goede afweging van alle belangen in de regio. In 2023 is daarom afgesproken om alles wat in het gebied speelt in samenhang af te wegen, dus de totale vraag naar ruimte in relatie tot energie, landbouw, economie, mobiliteit, landschap en leefomgeving. Deze afweging gebeurt aan de ‘ontwerptafel Powerport regio Moerdijk’ met de volgende deelnemers: ministeries Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Klimaat en Groene Groei en Infrastructuur en Waterstaat, provincie Noord-Brabant, waterschap Brabantse Delta, gemeenten Drimmelen, Geertruidenberg en Moerdijk. Uitkomsten technische analyse: er ligt een substantiële ruimtevraag In opdracht van Rijk, provincie en gemeenten heeft de ontwerptafel afgelopen periode onderzocht welke ruimtevraag er ligt in de Powerport regio en of deze moet landen in de regio of ook elders in het land gerealiseerd kan worden. De conclusie na uitgebreide technische analyse is dat dit gebied een logische keuze is om ambities waar te maken. In de brede regio zijn geen andere plekken met vergelijkbare kwaliteiten die voor energie- en economieprojecten noodzakelijk zijn. Landelijk hebben de andere zeehavenclusters deze kwaliteiten wel maar die hebben vergelijkbare opgaven en zitten met vergelijkbaar ruimtegebrek. Zoekgebieden sluiten aan op Amergebied en haven- en industriecluster Moerdijk Naast maximale inzet op inbreiding en herstructurering van de bestaande industriegebieden Amergebied en Moerdijk is uitbreiding onafwendbaar. In Geertruidenberg is het zoekgebied vanuit Amercentrale in west/zuidwestelijke richting de Amertak. Voor het haven- en industriecluster Moerdijk loopt het zoekgebied in oost/zuidoostelijke richting. De exacte afbakening van het zoekgebied in Moerdijk wordt op een later moment bepaald na raadpleging van de omgeving. Om te zorgen dat er toekomstbestendige keuzes worden gemaakt, wordt de planning van de lopende energie-infrastructuurprojecten optimaal afgestemd op het traject van de ontwerptafel. Inzetten op leefbaarheid en brede welvaart Bestuurders van Rijk, provincie Noord-Brabant en gemeenten beseffen dat deze uitkomst een grote impact op inwoners en agrariërs heeft. Daarom is afgesproken dat uitbreiding alleen kan als de brede welvaart en leefbaarheid gelijktijdig, geloofwaardig en structureel versterkt worden. Er is een rechtvaardige en menselijke aanpak nodig. Omdat het belangrijk is om tijdens het traject toekomstperspectief te blijven bieden aan inwoners, wordt tot en met de vaststelling van het gezamenlijke programma de indexering op de reeds bestaande Moerdijkregeling weer ingevoerd. De aangepaste regeling gaat uiterlijk 1 december 2025 in en geldt met terugwerkende kracht vanaf 11 juni. Samenwerken aan een breed gedragen Rijk-regio programma Nu er duidelijkheid is over de omvang van de opgave gaan Rijk en regio het komende jaar werken aan een gezamenlijk programma waarin zowel de opgaven op het gebied van energie en economie als brede welvaart en leefbaarheid een plek krijgen. Binnen dit traject komt er ruimte voor inwoners, agrariërs en overige stakeholders om mee te denken. De eerste stap na de zomer is om de direct belanghebbenden te betrekken in de aanpak en in gesprek te gaan over de randvoorwaarden. In Geertruidenberg doen we dit gekoppeld aan het lopende participatietraject van TenneT over de inpassing van het converterstation Nederwiek.

13-06-2025
Nieuws
Energy Cells bouwt aan de toekomst van lithiumrecycling op Laarberg
Energy Cells bouwt aan de toekomst van lithiumrecycling op Laarberg

Tim de Groot, eigenaar van Energy Cells, bouwt zelf op bedrijventerrein Laarberg aan een gloednieuwe locatie. Hoog tijd om kennis te maken met de ondernemer en zijn innovatieve bedrijf in lithiumrecycling. Vijf jaar geleden startte de 35-jarige ondernemer uit Haaksbergen zijn bedrijf. Oude fiets- en scooteraccu’s worden volledig op celniveau gedemonteerd en getest op restcapaciteit. Dankzij zelfontwikkelde technologie kunnen goed functionerende cellen—die anders bij het afval zouden belanden—een tweede leven krijgen in nieuwe energieopslagsystemen. Deze systemen worden vervolgens ingezet door zowel bedrijven als particulieren, bijvoorbeeld voor het opslaan van zonne-energie of om prijsschommelingen en piekverbruik op te vangen. De gestage groei van het bedrijf leidde tot de zoektocht naar een nieuwe locatie waar op grotere schaal én veilig met lithium gewerkt kan worden. Die vond de Groot dichtbij huis: op Laarberg waren kavels beschikbaar met milieucategorie 4.2. “Het voordeel van een volledig nieuwe locatie is dat we ons bedrijf helemaal volgens de nieuwste technieken en inzichten kunnen opbouwen,” vertelt hij. Ook de samenwerking op het industrieterrein spreekt hem aan. “Je merkt hier echt naoberschap. Mensen denken met elkaar mee en helpen elkaar verder. Dat vind ik mooi.” Duurzaamheid en veiligheid voorop Het vergunningstraject bleek langdurig, mede door de nieuwe en complexe materie. Er is een richtlijn: PGS-37-2, maar die beschrijft alleen de opslag. De Groot kreeg veel vragen vanuit de gemeente, omgevingsdiensten en andere betrokken instanties waaraan hij moest voldoen, voordat de benodigde vergunningen werden verleend. “Maar ik heb liever dat het grondig gebeurt en langer duurt, dan dat we voor onaangename verrassingen komen te staan,” aldus Tim. Inmiddels is de bouw van de betonnen opslagbunkers in volle gang. De faciliteiten worden uitgerust met vloeistofdichte vloeren, blussystemen en opvangkelders voor bluswater, zodat ze volledig voldoen aan de geldende milieu- en veiligheidseisen. Aan de voorzijde komt een productiehal met kantoor, werkplaats en testruimte, die eveneens worden aangesloten op het blussysteem en de onderliggende kelders. Het terrein wordt volledig omheind, uitgerust met camera’s, en er komt een speciale SOS-poort voor de brandweer. “Bij een calamiteit kan de brandweer altijd de poort openen. Dat is cruciaal voor de veiligheid van onze medewerkers en de omgeving,” benadrukt Tim. Aan de achter- en bovenzijde worden de bunkers aangevuld met grond, waardoor een talud ontstaat. Deze aarden wal biedt meerdere voordelen: het terrein krijgt een natuurlijke, groene uitstraling, de grond werkt isolerend—waardoor de temperatuur in de bunkers in de zomer niet te hoog oploopt en in de winter minder snel daalt—en vanaf de achterzijde zijn de bunkers volledig aan het zicht onttrokken. Breder aanbod voor regionale bedrijven De nieuwe locatie zal meer omvatten dan recycling en opslagsystemen. Een deel van de bunkers komt beschikbaar voor de opslag van accu’s van derden, zoals revisiebedrijven en fietshandelaren. Daarnaast wil De Groot ook opslagunits ontwikkelen voor bedrijven die zelf intern hun accu’s veilig willen opslaan conform de richtlijnen. Verder is er de ambitie om een oplossing te bieden voor het veilig bergen van elektrische auto’s. “Momenteel worden die vaak ondergedompeld in water. Dat werkt zolang de auto onder water blijft. Maar zodra je hem eruit haalt, kan hij opnieuw ontbranden.” Daarom wil Energy Cells in Groenlo een regionale hub opzetten waar bergingsbedrijven elektrische voertuigen veilig kunnen opslaan, vervoeren en demonteren. Planning en toekomstvisie De bouw van de nieuwe faciliteiten is in volle gang. De verwachting is dat de bunkers, inclusief blussysteem en omheining, in het derde kwartaal van 2025 gereed zijn. Dan kunnen de warehousingactiviteiten van start. “We willen eerst de opslagcapaciteit operationeel hebben om aan de vraag te kunnen voorzien,” zegt Tim. Daarna volgt de bouw van het kantoor en de werkplaats. De volledige oplevering staat gepland voor medio 2026. Voor Tim de Groot is recycling niet alleen een kans, maar een noodzaak. Met de groeiende vraag naar lithium-ionbatterijen—denk aan elektrische voertuigen en energieopslag—wordt recycling steeds belangrijker. “Het is een innovatief en uitdagend vakgebied. Bij elke nieuwe batterij die op de markt komt, moeten we ook nadenken hoe die uiteindelijk verantwoord gerecycled kan worden,” besluit hij.

10-06-2025
Aanmelden nieuwsbrief