Ruimte voor circulaire bedrijvigheid moet politieke prioriteit worden

Als gemeenten blijven vasthouden aan de oude manier van plannen, dreigt de circulaire transitie vast te lopen op ruimtenood. Bedrijventerreinen spelen een sleutelrol in het verduurzamen van onze economie, maar krijgen in de lokale politiek nauwelijks aandacht. Tijdens het SKBN Kenniswebinar op 20 mei benadrukte lector Cees-Jan Pen dat dit moet veranderen: “Vertel het verhaal, en herhaal het. Want juist op deze terreinen werk je aan de economie van morgen.”

Ruimtenood dreigt het grootste knelpunt te worden voor de circulaire transitie. Bedrijventerreinen spelen hierbij een cruciale rol. Het zijn dé plekken waar (milieu)ruimte is om te ondernemen en produceren. Om de circulaire potentie van bedrijventerreinen te benutten, is publiek-private samenwerking essentieel. Geen enkele organisatie kan dit alleen; bedrijven, overheden en kennisinstellingen moeten de krachten bundelen. De huidige manier van samenwerken, is zoals de RLI in 2023 al stelde, onder de maat. In het SIA-RAAK onderzoeksproject ‘Samen Beter’ is door de hogescholen Fontys en de HAN gekeken hoe deze samenwerking vorm kan krijgen in de praktijk. 

Tijdens het SKBN Kenniswebinar, deelde Cees-Jan Pen de inzichten van twee jaar ‘Samen Beter’ en deed hij suggesties om ruimte voor circulaire bedrijven op de agenda voor de raadsverkiezingen in 2026 te krijgen. Hieronder kun je het webinar terugkijken en de lessen lezen.

TERUGKIJKEN

 

Dit zijn de 8 inzichten van het webinar: 

1. De basis moet op orde zijn voordat je aan circulariteit begint

Samenwerking tussen gemeenten, ondernemers en parkmanagement moet goed zijn georganiseerd. Zonder vertrouwen en organisatiekracht is circulariteit dweilen met de kraan open. Zowel gemeenten als ondernemersverenigingen moeten professionaliseren en structuureel meer investeren in parkmanagement. Onderdeel hiervan is dat terreinen gewoon schoon, heel en veilig moeten zijn anders blijft er wantrouwen en gebrek aan samenwerking.

2.      Ruimtegebrek is hét knelpunt voor circulariteit

De circulaire transitie op bedrijventerreinen stokt vooral door gebrek aan fysieke en milieuruimte. Gemeenten moeten expliciet ruimte behouden en reserveren voor circulaire functies, anders wordt de transitie letterlijk onmogelijk. Van hubs tot opslag van grondstoffen – zonder aandacht voor locatiekeuzes en planvorming komt circulariteit niet van de grond. Dit botst met de grote woningbouwambities en zet deze onder druk.

3. Circulariteit raakt meer dan de economie alleen

Het is teveel de opgave van het team EZ, terwijl klimaatadaptatie, afvalbeheer, energie, water en sociaal beleid allemaal samenkomen op het bedrijventerrein. Het vraagt dus om integrale samenwerking tussen afdelingen binnen de gemeente maar ook daarbuiten. De duurzame potentie is groot dus daar zal meer het trekkerschap moeten liggen.

4. Zonder duidelijke keuzes verzand je in vaagheid

Circulariteit is een containerbegrip. Gemeenten moeten kiezen: focussen op bijvoorbeeld afval, water of restwarmte – anders raakt beleid versnipperd en onbegrijpelijk voor bedrijven en partners. Nu valt alles eronder en wie niet kiest, verliest.

 5. Praktijkvoorbeelden zijn nodig om circulariteit politiek te agenderen

Circulariteit moet vertaald worden naar lokale belangen en opgaven. Storytelling richting raadsleden, bestuurders en bewoners is essentieel om draagvlak te creëren. Voorbeelden uit de praktijk kunnen daarbij helpen. Ondernemers overtuig je met verhalen van ondernemers.

6. Lokale professionals zijn sleutelspelers

Ambtenaren en parkmanagers blijken cruciale schakels om de circulaire potentie van bedrijventerreinen te benutten. Hun rol vraagt om een breed palet aan competenties, van technische kennis tot politieke sensitiviteit en storytelling. Het schaap met duizend poten bestaat helaas niet, dus zorg voor een breed interdisciplinair team als je circulair echt belangrijk vindt.

7. Meer focus op schaal en ketensamenwerking is nodig

Circulaire samenwerking vindt niet alleen plaats binnen één terrein. Ketenbenadering en samenwerking tussen meerdere terreinen vraagt om nieuwe vormen van ruimtelijke en bestuurlijke afstemming.

8. Koppel circulaire doelstellingen aan andere duurzaamheidsopgaven

De circulaire transitie staat niet op zichzelf. Bedrijventerreinen worden steeds vaker geconfronteerd met waterproblematiek, zoals waterschaarste, waterkwaliteit en piekbelasting bij hevige regenval. Tegelijkertijd zorgt hittestress voor onaantrekkelijke werkomgevingen, wat de concurrentiepositie op de arbeidsmarkt onder druk zet. Door circulaire doelen – zoals wateropvang, hergebruik en vergroening – te koppelen aan bredere duurzaamheidsopgaven, kunnen terreinen klimaatadaptief, aantrekkelijk én toekomstbestendig worden ingericht. Zo ontstaat een meervoudige waardecreatie die zowel ondernemers als overheden aanspreekt en ontstaan er nieuwe mogelijkheden voor financiering.


Meer lezen

Lees hier het Rli-advies ‘Samen werken: kiezen voor toekomstbestendige bedrijventerreinen’ of bekijk de animatie

Lees hier het artikel 'Negen manieren om ruimte te scheppen voor circulaire (maak)bedrijven' verschenen in ROmagazine (2024)

Lees hier het artikel '‘Circulaire hubs’ als leidraad voor strategisch locatiebeleid' verschenen in ROmagazine (2024)

Lees hier het kennisartikel 'Samen werken aan circulaire bedrijventerreinen' verschenen in het magazine Kringen van CLOK (2024)


Over het Samen Beter onderzoek
Het onderzoek Samen Beter is uitgevoerd door onderzoekers van de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN) en Fontys Hogescholen. SKBN is een van de partners in dit onderzoek. Het project is medegefinancierd door een stimuleringssubsidie uit de regeling RAAK-publiek van het Nationaal Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Kijk hier voor meer informatie over dit onderzoek.

Event
Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette in Flevoland
Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette in Flevoland

SKBN, Steenbreek en Werklandschappen van de Toekomst nodigen je mede namens de provincie Flevoland van harte uit voor een inspirerende middag bij het Proeflokaal in Almere. In Flevoland werken zes gemeenten actief aan het herstructureren en intensiveren van bestaande bedrijventerreinen, ondersteund door verschillende provinciale trajecten. Tijdens deze bijeenkomst deelt de gemeente Noordoostpolder haar aanpak binnen het programma Werklandschappen van de Toekomst. Hoe wordt de stap gezet naar vergroening? Hoe worden economische ruimte, klimaat en natuur gecombineerd? En wat vraagt dit van interne samenwerking en commitment?Daarnaast gaan we in een interactieve workshop in op de verschillende stakeholders binnen bedrijventerreinen en hun rollen en belangen. Zo ontstaat een compleet beeld van wat nodig is om te komen tot toekomstbestendige, gezonde en groene werklandschappen. De urgentie is groot. Uit recent onderzoek blijkt dat 70% van de Nederlandse bedrijventerreinen onvoldoende voorbereid is op wateroverlast door klimaatverandering. Bovendien heeft 5 op de 6 terreinen een tekort aan groen. Tijdens deze middag krijgt u concrete inzichten, praktijkvoorbeelden en handvatten om zelf aan de slag te gaan in je eigen regio. Het aantal plaatsen is beperkt tot 50 deelnemers. Meld je daarom tijdig aan.Programma13.00 | Inloop met koffie en thee13.30 | Welkom door moderator Margot Ribberink en Erik-Jan van Dijk, senior adviseur Ruimtelijke Economie bij provincie Flevoland.Over het traject dat de provincie doorloopt met en voor haar zes gemeenten om tot groene, toekomstbestendige bedrijventerreinen te komen.13.40 | De aanpak van Nagelerweg, gemeente Noordoostpolder. Hoe kom je tot een juiste aanpak, hoe ga je van start?Gemeente Noordoostpolder is recent gestart als ambassadeursterrein binnen het programma Werklandschappen van de Toekomst. Hoe begin je als gemeente, in samenwerking met de ondernemers, en wat heb je daarbij nodig? Wat heeft de gemeente gedaan, óók intern. Er wordt gewerkt aan een Transitieplan, hoe ziet dat eruit? En op welke manier heeft het programma hen op weg geholpen? We kijken met 3 stakeholders in deze aanpak wie welke rol heeft, en wat het vergt om daadwerkelijk aan de slag te gaan. Inclusief gesprek met de zaal.14.15 | Aan de slag met hulp van IVN FlevolandSamen met landschapsbeheer Flevoland heeft IVN Flevoland een concreet project- en handelingsperspectief voor gemeenten om samen met bedrijven aan de slag te gaan met de aanplant van heggen en eetbare buitenlunch plekken. Uitgevoerd door hun eigen medewerkers als bedrijfsactiviteit. IVN biedt bedrijven advies over plantmateriaal, financiering en ondersteuning in aanplant.Lourens Formsma, IVN Flevoland14.25 | Korte pauze14.45 | Workshop: Samen naar een groen resultaatWorkshop in drie groepen o.l.v. Idverde. Concreet aan de slag met vergroening op bedrijventerreinen. Wie heeft welke rol en hoe kom je tot een groen resultaat?15.45 | Inspelen op een groene behoefteWaar zit de intrinsieke motivatie van ondernemers, en hoe kun je dat stimuleren met beleid?Hugo Kranenburg, directeur Stichting Greendustry16.00 | Samenvatting en afronding door moderator.16.15 | BorrelFacts&FiguresWat >> Estafettetop FlevolandWanneer >> Donderdag 25 juniTijdstip >> 13.00 - 16.30 uur (inclusief borrel) Locatie >> Het Proeflokaal in Almere, Arboretum West 100, 1325 WB AlmereDoelgroep >> dit programma is bestemd voor vertegenwoordigers van medeoverheden, ondernemers en parkmanagers. Andere geïnteresseerden komen op de wachtlijst te staan.Meld je aan

25-06-2026
Nieuws
Gemeente Helmond en provincie kopen vastgoed Automotive Campus
Gemeente Helmond en provincie kopen vastgoed Automotive Campus

De provincie Noord-Brabant en de gemeente Helmond willen het vastgoed van de Automotive Campus overnemen van Bouwbedrijf Van de Ven. Met de voorgenomen aankoop krijgt de campus één publieke eigenaar. De voorgenomen aankoop past in een bredere trend van overheden die strategisch campusvastgoed zelf in bezit nemen.De gemeente Helmond en de provincie Noord-Brabant hebben een intentieovereenkomst gesloten met Bouwbedrijf Van de Ven over de voorgenomen aankoop van het vastgoed op de Automotive Campus in Helmond. Als de overname doorgaat, komt de campus volledig in publieke handen. De aankoop is nog afhankelijk van een due diligence-onderzoek en goedkeuring door de gemeenteraad van Helmond, Provinciale Staten en de directie van het bouwbedrijf.De gebouwen op de campus zijn momenteel eigendom van Bouwbedrijf Van de Ven uit Veghel. Het bedrijf heeft de campus in ongeveer vijftien jaar tijd ontwikkeld tot een internationaal opererende innovatieomgeving op het gebied van mobiliteit en automotive. De omliggende gronden zijn al in bezit van de gemeente en de provincie. Met de aankoop van het vastgoed ontstaat één publieke eigenaar die zowel grond als gebouwen in handen heeft.Niet op financieel rendement sturenVolgens het Eindhovens Dagblad (ED) speelt bij de aankoop nadrukkelijk de wens om ongewenste (buitenlandse) investeerders buiten de deur te houden. Gemeente en provincie willen voorkomen dat het vastgoed in handen komt van een partij die primair op financieel rendement stuurt. Daarbij bestaat volgens hen het risico dat functies als onderwijs, start-ups en onderzoeksactiviteiten onder druk komen te staan als maximale winst leidend wordt.De afgelopen periode hebben de drie partijen verschillende constructies onderzocht om de campus verder te ontwikkelen. Er is langdurig gesproken over samenwerking tussen publieke partijen en het bouwbedrijf. Uiteindelijk bleek een gezamenlijke structuur volgens betrokkenen te complex. Ook speelde de vraag wat er op termijn met het vastgoed zou gebeuren als het in private handen zou blijven. ‘We hadden vertrouwen in een samenwerking met Van de Ven. Fundamentele bedenkingen hadden we over wat er daarna kan gebeuren: wat als zij de campus verkopen? Daar liep het vast’, aldus Brabants gedeputeerde Stijn Smeulders in het ED.Directeur Frank van de Ven zegt dat hij bereid is het vastgoed te verkopen aan de publieke partijen en dat hij andere geïnteresseerde kopers heeft geweigerd. Hij stelde dat continuïteit van de campusontwikkeling voor hem belangrijker was dan het behalen van de hoogste prijs.Invloedrijke campusDe Automotive Campus geldt als een van de economische pijlers van Helmond. Automotive is, naast Food(tech) en hightechsystemen en materialen (HTSM), een van de drie topsectoren in het economisch beleid van de stad. Op de campus werken bedrijven, onderwijsinstellingen en onderzoeksorganisaties samen aan vraagstukken rond onder meer elektrificatie, digitalisering, veiligheid en verduurzaming van mobiliteit. De campus behoort volgens betrokken partijen tot de twintig meest invloedrijke campussen van Nederland.Wethouder Martijn de Kort (Economische Zaken) spreekt in een toelichting op LinkedIn over een volgende fase in de ontwikkeling van de campus, waarbij het doel is om “grip te houden en te vergroten op de ontwikkeling en richting” van de locatie. Hij wijst op het belang van een ecosysteem waarin onderwijs, ondernemers en overheden samenwerken en waar ruimte is voor zowel start-ups als gevestigde bedrijven. De aankoop moet volgens hem bijdragen aan een stabiele basis voor verdere groei.Campusvastgoed in overheidshandenDe stap van Helmond en de provincie past in een bredere ontwikkeling waarbij overheden vaker strategisch campusvastgoed in eigendom nemen. Op deze website werd vorig jaar al gesignaleerd dat campusvastgoed steeds vaker in publieke handen komt om maatschappelijke belangen en langetermijnontwikkeling te borgen. Campussen worden daarbij gezien als economische infrastructuur met een publieke functie, vergelijkbaar met andere strategische voorzieningen.Een recent voorbeeld is de Brainport Industries Campus (BIC) in Eindhoven. In maart 2025 werd cluster 1 van deze campus officieel overgedragen aan de gemeente Eindhoven, nadat de gemeenteraad had ingestemd met de aankoop van de Britse eigenaar Capreon. Met de overname wilde Eindhoven meer invloed krijgen op de strategische ontwikkeling van de campus en publieke functies, zoals onderwijs, veiligstellen. De Brainport Industries Campus huisvest meer dan veertig bedrijven, onderwijsinstellingen en onderzoeksorganisaties en speelt een belangrijke rol in het hightech maakindustrie-ecosysteem van de regio.Koopsom onbekendDe aankoop van campusvastgoed door overheden roept ook vragen op over risico’s en rendement. De betrokken bestuurders in Helmond en Noord-Brabant stellen dat het om een strategische investering gaat, maar doen nog geen uitspraken over de koopsom. Volgens hen moet de campus zich op termijn financieel kunnen bedruipen. De provincie heeft ervaring met deelnemingen in andere campussen, waar vergelijkbare constructies zijn toegepast.De komende maanden worden gebruikt voor verdere financiële, juridische en organisatorische uitwerking. Pas na afronding van het onderzoekstraject volgt formele besluitvorming. Als de betrokken bestuursorganen instemmen, krijgt de Automotive Campus één publieke eigenaar en sluit Helmond zich aan bij andere steden waar campusvastgoed wordt beschouwd als strategische economische infrastructuur die onder publieke regie wordt gebracht.Bron: BT Online.nl

11-02-2026
Nieuws
Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg ontvangt BREEAM-NL Gebied-certificaat voor Bedrijvenpark Zevenellen
Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg ontvangt BREEAM-NL Gebied-certificaat voor Bedrijvenpark Zevenellen

Duurzaam Multifunctioneel Bedrijvenpark Zevenellen heeft het certificaat BREEAM-NL Gebied ontvangen. Het gebied behaalde hierbij de score Excellent (4 sterren). Deze beoordeling laat zien dat in de ontwikkeling van Bedrijvenpark Zevenellen structureel aandacht is besteed aan duurzaamheid, samenwerking en kwaliteit van de leefomgeving. De certificering is toegekend aan Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML), die verantwoordelijk is voor de gebiedsontwikkeling van het noordelijke gedeelte van Zevenellen.BREEAM-NL Gebied is een beoordelingsmethode voor duurzame gebiedsontwikkeling. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar energie en milieu, maar ook naar thema’s als gezondheid, economie, samenwerking, leefkwaliteit en maatschappelijke waarde. Voor Zevenellen betekent dit dat duurzaamheid geen los onderdeel is, maar is meegenomen in de planvorming, inrichting en samenwerking met betrokken partijen.Toekomstbestendig gebiedJohn Giesen, gebiedsontwikkelaar bij OML: “We ontwikkelen hier niet alleen een bedrijventerrein, maar een toekomstbestendig gebied waar ondernemerschap, leefkwaliteit en duurzaamheid elkaar versterken. Dat doen we samen met ondernemers, overheden en de omgeving, en het resultaat van samenwerking zie je nu terug in deze certificering.”Aandacht voor omgeving en leefbaarheidHet bedrijvenpark Zevenellen ligt in het buitengebied van de gemeente Leudal en staat in de belangstelling van omwonenden en andere betrokkenen. In de ontwikkeling is daarom nadrukkelijk aandacht voor landschappelijke inpassing, verkeersveiligheid, natuur en leefbaarheid. Wethouder Jan den Teuling van de gemeente Leudal: “Zevenellen creëert ruimte voor ondernemerschap en biedt perspectief voor de hele regio Midden-Limburg. Dit certificaat laat opnieuw zien dat er veel aandacht is voor de kwaliteit van de leefomgeving. We vinden het belangrijk dat een economische ontwikkeling zorgvuldig gebeurt en in balans is met de omgeving en hoe we die balans kunnen bewaken, samen met partners en de omgeving.”Sterke score op samenwerking en maatschappelijke waardeZevenellen behaalde binnen BREEAM-NL Gebied een goede score op onder meer samenwerking en maatschappelijke waarde. Dit komt voort uit de manier waarop OML samenwerkt met overheden, ondernemers en andere belanghebbenden, en hoe duurzaamheid is verankerd in het ontwikkelproces. Denk bijvoorbeeld aan de Groene Long, het ecologisch gebied op Zevenellen en de synergie tussen bedrijven waardoor koppelkansen ontstaan. Hiermee behoort Zevenellen tot de koplopers op het gebied van duurzame gebiedsontwikkeling in Limburg.  Maikel de Laat, projectmanager BREEAM-NL Gebied bij de Dutch Green Building Council: “Met deze BREEAM NL Gebied certificering wordt bevestigd dat duurzaamheid structureel is verankerd in de gebiedsontwikkeling van Zevenellen. Een voorbeeld hiervan is de manier waarop ruimtelijke structuur, fasering en gezamenlijke afspraken tussen partijen zijn vastgelegd binnen het certificeringskader.” Bedrijvenpark in ontwikkelingZevenellen biedt ruimte aan bedrijven die passen binnen het profiel van het gebied, zoals circulair en biobased ondernemen, opslag en regionaal midden- en kleinbedrijf. De ontwikkeling van het bedrijvenpark vindt gefaseerd plaats, met blijvende aandacht voor kwaliteit, duurzaamheid en inpassing in de omgeving.Foto: OML B.V.

25-02-2026
Aanmelden nieuwsbrief